Bolesław Zawalicz – Mowiński Honorowym Obywatelem Gminy Trzemeszno

Gmina Trzemeszno kontynuuje ideę odznaczania pośmiertnie godnością Honorowego Obywatelstwa Gminy Trzemeszno wybitnych trzemesznian, którzy swoją postawą i oddaniem w sposób szczególny zasłużyli się dla Polski. W obliczu 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej Rada Miejska Trzemeszna 25 września nadała pośmiertnie Honorowe Obywatelstwo Gminy Trzemeszno przedwojennemu wójtowi Bolesławowi Zawalicz – Mowińskiemu. Wniosek w tej sprawie złożyło Stowarzyszenia Miłośników Zabytków Historycznych Położonych na terenie Miasta i Gminy Trzemeszno.
Dotychczas postać wójta Trzemeszna była zupełnie nieznana, warto zatem przytoczyć jego życiorys załączony do uzasadnienia uchwały.Jego autorem jest dr Andrzej Leśniewski. Bolesław Wojciech Jan Zawalicz – Mowiński był wójtem Trzemeszna, współtwórcą struktur Obrony Narodowej w Trzemesznie. Urodził się 5 czerwca 1903 r. w Skrzeszewie (powiat Kartuzy) na Pomorzu. Szkołę powszechną ukończył w 1915 r. w Rheinfeld, a gimnazjum w Marienburgu. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. walcząc w 25. pułku ułanów został ranny. Studiował na uniwersytetach w Poznaniu i Bonn. Przerwał studia by służyć w 9. pułku strzelców konnych. Po Szkole Podchorążych Kawalerii awansował na plutonowego. Studia ukończył w Królewcu w 1926 uzyskując tytuł inżyniera rolnictwa. Dwa lata później otrzymał stopień naukowy doktora broniąc dysertacji na temat leśnictwa i gospodarki lasami. Po szkoleniu w 9. pułku strzelców konnych awansował na wachmistrza, a w 1928 r. na podporucznika kawalerii rezerwy.
Około 1929 roku przeniósł się w rejon Trzemeszna nabywając majątek Kierzkowo. W latach 1934-1939 założył Koło Związku Rezerwistów Trzemeszno-wieś i został jego komendantem. Osiągał sukcesy w wyszkoleniu wojskowym przedpoborowych. Należał do Sekcji Związku Oficerów Rezerwy. W 1935 roku ukończył kurs dowódców szwadronów kawalerii awansując na porucznika rezerwy. Około 1937 r. został wójtem obwodu Trzemeszno-wieś. Współtworzył i redagował tygodnik „Kosynier”, którego nazwy był pomysłodawcą. Uczestniczył w aktywizacji Kółek Rolniczych na terenie Wielkopolski, gdzie realizował się jako „pionier” gospodarki wiejskiej. W 1938 r. kandydował na posła V kadencji Sejmu.W 1939 r. został skierowany do służby w wojsku, odbył tajne szkolenie i został dowódcą szwadronu. Wiosną 1939 r. z Feliksem Zielińskim odbył podróż do Anglii, a latem otrzymał awans na rotmistrza rezerwy kawalerii.
Drugiego dnia wojny współtworzył formację Obrony Narodowej w Trzemesznie i został wojskowym dowódcą. Na polecenie władz w nocy z 6 na 7 września 1939 r. opuścił miasto. Był uczestnikiem wojny obronnej 1939 r.. W trakcie działań wojennych został ranny. Uciekł ze szpitala kontrolowanego przez Niemców. Schronienie znalazł u płk Stefana Roweckiego. Ściśle współdziałał z późniejszym dowódcą AK, pseudonim „Grot”. Służbę konspiracyjną rozpoczął w listopadzie 1939 r. Był dowódcą Związku Walki Zbrojnej. Następnie otrzymał przydział do komendy obwodu AK 1 Rejonu zgrupowania „Róg” na szefa sztabu. Posługiwał się pseudonimami „Zawalicz”, „Gończ”, „Witold”, „Stef”, „Dyrektor”. Podczas powstania warszawskiego walczył na Starym Mieście. Awansowano go na stopień majora i odznaczono Krzyżem Virtuti Militari V klasy. Kanałami przeszedł do Śródmieścia by walczyć na Powiślu. Zastępca dowódcy 36. pułku piechoty Legii Akademickiej 28. dywizji korpusu AK generał Antoni Chruściel „Monter” odznaczył go Krzyżem Walecznych. Do niewoli wzięty z dowódcami powstania 5 października 1944 r., wywieziony został do Oflagu II DG Gross Born w Bornem Sulinowie i Fallingbostel w Żaganiu i obozu koncentracyjnego Bergen-Belsen w Niemczech; nr jeniecki 1385. Po wojnie pozostał na emigracji aktywizując środowiska Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych i Kanady. Zmarł 31 stycznia 1993 r. w Toronto.
Pułkownik Zawalicz – Mowiński otrzymał m.in. Order Wojenny Virtuti Militari V klasy, Order Polonia Restituta IV Klasy, Krzyż Walecznych, Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami, Złoty Krzyż Zasługi, Medal Niepodległości, Medal Wojska – trzykrotnie, Krzyż Armii Krajowej. (kar)