Moraczewski już na obelisku

Jędrzej Moraczewski, pierwszy premier Polski po odzyskaniuniepodległości, urodził się w Trzemesznie. To dotąd mało znany fakt historyczny nawet dla samych mieszkańców tego miasta. Nic zatem dziwnego, że to właśnie tej postaci poświęcone są w tym roku główne uroczystości Święta Niepodległości w Trzemesznie.
W czerwcu Rada Miejska Trzemeszna nadała imię Jędrzeja Moraczewskiego skwerowi przy skrzyżowaniu ulic Langiewicza i Kopernika. W zeszłym tygodniu zakończyły się prace rewitalizacyjne skweru, przygotowano także obelisk poświęcony pierwszemu premierowi II RP. We wtorek, 30 października do kamiennego monumentu przytwierdzono tablicę z portretem J. Moraczewskiego. Pod wizerunkiem widnieje napis: „Jędrzej Moraczewski Pierwszy Premier Drugiej Rzeczypospolitej. Uroczony w Trzemesznie 17.01.1870 roku. W 100. Rocznicę Odzyskania przez Polskę Niepodległości. 1918-2018.” Tablica o wymiarach 60 na 90 cm wykonana jest z brązu, jej autorem jest Dawid Wawrzyniak, artysta rzeźbiarz. Uroczyste odsłonięcie obelisku planowane jest 11 listopada. Według danych historycznych dostępnych w internecie Jędrzej Moraczewski, ps. <pl.wikipedia.org/wiki/Pseudonim> „E. K. Pomorski”, „Edward” urodził się w Trzemesznie w 1870 roku, w rodzinie inżyniera kolejnictwa, pracującego w pruskiej <pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3lestwo_Prus> administracji – Macieja Moraczewskiego. Matką Jędrzeja była Aniela z Pomorskich. Jego ojciec brał udział w powstaniu styczniowym <pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_styczniowe>, walcząc pod dowództwem Mariana Langiewicza <pl.wikipedia.org/wiki/Marian_Langiewicz>. Jędrzej Moraczewski był spokrewniony z XIX-wiecznym historykiem, publicystą i działaczem społecznym, również Jędrzejem <pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99drzej_Moraczewski_%28historyk%29> (1802–1855), który był jego stryjecznym dziadkiem. Rodzina Moraczewskich często podróżowała, zmieniając miejsce zamieszkania. Po wyjeździe z Trzemeszna mieszkali w Pleszewie <pl.wikipedia.org/wiki/Pleszew>, później Bydgoszczy <pl.wikipedia.org/wiki/Bydgoszcz> i Krakowie <pl.wikipedia.org/wiki/Krak%C3%B3w>. Na dłużej osiedlili się we Lwowie <pl.wikipedia.org/wiki/Lw%C3%B3w>. W tym mieście Jędrzej Moraczewski uczył się w III Gimnazjum gdzie zdał maturę, a później studiował na tamtejszej politechnice <pl.wikipedia.org/wiki/Politechnika_Lwowska>. Do historii Polski przeszedł jako polski <pl.wikipedia.org/wiki/Polacy> premier i minister komunikacji, inżynier kolejowy, major taborów Wojska Polskiego, działacz związkowy, polityk i publicysta, jeden z przywódców Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej <pl.wikipedia.org/wiki/Polska_Partia_Socjalno-Demokratyczna_Galicji_i_%C5%9Al%C4%85ska_Cieszy%C5%84skiego> i Polskiej Partii Socjalistycznej <pl.wikipedia.org/wiki/Polska_Partia_Socjalistyczna>.W czasie II wojny światowej <pl.wikipedia.org/wiki/II_wojna_%C5%9Bwiatowa> angażował się w prace lokalnej spółdzielni spożywców <pl.wikipedia.org/wiki/Sp%C3%B3%C5%82dzielnia_spo%C5%BCywc%C3%B3w>, współpracował z konspiracyjnym Związkiem Syndykalistów Polskich <pl.wikipedia.org/wiki/Zwi%C4%85zek_Syndykalist%C3%B3w_Polskich>, założonym przez działaczy ZZZ. Zginął trafiony przypadkowym odłamkiem pocisku artyleryjskiego w swym mieszkaniu 5 sierpnia 1944. (kar)