Rekultywacja niezgodna z pozwoleniem?

Wielkopolski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu kontrolował od 27 czerwca do 25 lipca składowisko odpadów komunalnych w miejscowości Święte, gmina Trzemeszno, gdzie prowadzona jest jego rekultywacja. O taką kontrolę zaapelowali do WIOŚ lokalni radni. W piśmie pokontrolnym, jakie wpłynęło do biura Rady Miejskiej w Trzemesznie wynika, iż kontrola wykazała nieprawidłowości, a inspektorat będzie prowadzić względem spółki Remondis Aqua Trzemeszno postępowanie administracyjne.
Trzemeszeńskie składowisko zgodnie z nowymi przepisami przestało przyjmować odpady w 2016 roku, mimo że nie zostało one w pełni wykorzystane. Wysypisko zostało wybudowane na 97 tys. ton odpadów, do chwili jego zamknięcia zostało wypełnione zaledwie w połowie, trafiło tutaj niespełna 50 tys. ton odpadów. Wysypisko jest własnością gminy, jednak zarządzającym tym obiektem jest spółka Remondis Aqua Trzemeszno, która zgodnie z umową ponosi koszty związane z rekultywacją.
W 2019 roku rozpoczął się proces rekultywacyjny wysypiska, który wzbudził wśród mieszkańców mieszkających w jego sąsiedztwie wiele wątpliwości. W związku z niepokojącymi informacjami, 12 czerwca Rada Miejska w Trzemesznie podjęła apel skierowany do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w sprawieprzeprowadzenia doraźnej kontroli działań rekultywacyjnych na terenie wysypiska odpadów komunalnych w miejscowości Święte. W swym apelu radni podkreślali, że proces rekultywacji budzi wiele kontrowersji oraz zaniepokojenie szczególnie co do pochodzenia oraz rodzaju zwożonych odpadów, stanowiących materiał rekultywacyjny.
Jak wynika z pisma WIOŚ, zaniepokojenie mieszkańców było słuszne. Napisano w nim, iż przedstawiciel Remondis odmówił podpisania protokołu kontroli, a następnie pismem 1 sierpnia przedstawił swoje stanowisko w tej sprawie. Jednak inspektorat je oddalił i utrzymał swoje stanowisko zawarte w protokole kontroli. Jak wyjaśnia inspektorat, kontrola miała na celu sprawdzenie zgodności prowadzonych działań rekultywacyjnych na terenie składowiska odpadów komunalnych z uzyskanymi pozwoleniami. Stwierdzono, że spółka Remondis posiada uregulowany stan formalnoprawny w zakresie prowadzenia rekultywacji. Decyzję marszałka udzielającą pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do unieszkodliwiania odpadów, zgodę marszałka na zamknięcie kwatery nr II, decyzję marszałka zatwierdzającą instrukcję prowadzenia składowiska odpadów „innych niż niebezpieczne” i „obojętne”.
Na podstawie ustaleń z kontroli oraz zgodnie z zapisami decyzji marszałka z 20 lipca 2017 roku wyrażającą zgodę na zamknięcie kwatery nr II z dniem 30 czerwca 2016 roku zaprzestano przyjmowania odpadów do składowania na kwaterze nr II. W wyżej wymienionej decyzji określono techniczny sposób zamknięcia kwatery oraz sposób jej rekultywacji biologicznej wraz z harmonogramem prac rekultywacyjnych. Według informacji uzyskanych od przedstawicieli Remondis, odpady znajdujące się na terenie rekultywowanej kwatery zostały nawiezione przez spółkę EKO-MAX Recykling z siedzibą w Warszawie. Firma ta jest odpowiedzialna za przeprowadzenie rekultywacji. Zgodnie z umową EKO-MAX w zamian za realizację tego zadania uprawniona jest do wwożenia na teren składowiska odpadów, które wykorzystywane są w procesie rekultywacyjnym.
Z przekazanych podczas kontroli dokumentów wynika, że od marca tego roku na teren wysypiska nawieziono ponad 18 tys. ton odpadów o kodzie oznaczającym „kompost nieodpowiadający wymaganiom” – który nie nadaje się do wykorzystania. Podczas oględzin stwierdzono, że na terenie rekultywowanej kwatery znajdują się odpady, które powinny być zakwalifikowane jako odpady o kodzie oznaczającym „inne” odpady, w tym zmieszane substancje i przedmioty z mechanicznej obróbki odpadów. Wśród zdeponowanych odpadów znajdowały się głównie: tworzywa sztuczne m.in. torebki foliowe, opakowania plastikowe i metalowe, pianki samochodowe, odpady drewnopodobne m.in. deski i listwy. Podczas oględzin pracownicy Centralnego Laboratorium Badawczego GIOŚ wykonali dwa odwierty na kwaterze na głębokość 1,7 m oraz 1,2 m w celu fizycznego stwierdzenia rodzaju składowanych odpadów. Ponadto pobrano do badań trzy próbki odpadów. W składzie wymywalnym pobranych próbek oznaczono następujące parametry: arsen, bar, kadm, chrom całkowity, miedź, rtęć, molibden, nikiel, ołów, antymon, selen, cynk, chlorki, fluorki, siarczany, rozpuszczony węgiel organiczny. Wyniki badań zostały porównane z kryteriami określonymi w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 roku w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach. Analizy badań wykazały, że odpady znajdujące się na kwaterze nie spełniają wartości granicznych wymywania określonych w przytoczonym rozporządzeniu.
Z przeprowadzonych badań wynika, że odpady pobrane z kwatery charakteryzują się dużą zawartością chlorków, fluorków, siarczanów, a także dużą zawartością związków organicznych, rozpuszczony węgiel organiczny oraz innych związków w stosunku do karty charakterystyki odpadów przekazanej przez kontrolowanego. Na podstawie analizy dokonanych w czasie oględzin kwatery nr II składowiska oraz otrzymanych wyników badań stwierdzono, że znalazły się tam odpady, które nie są dopuszczone do wykonywania warstwy izolacyjnej i glebotwórczej.
Dodatkowo w trakcie kontroli stwierdzono następujące naruszenia: prowadzenie ewidencji ilościowo-jakościowej odpadów bez zastosowania karty ewidencji odpadów, sporządzenie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2018 rok niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Wielkopolski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w ramach działań pokontrolnych będzie prowadzić względem kontrolowanego postępowania administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za prowadzenie przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia, a także zarządzeniem pokontrolnym zobowiąże przedstawicieli spółki Remondis Aqua Trzemeszno do usunięcia stwierdzonych naruszeń oraz do poinformowania inspektoratu o podjętych działaniach.
RENATA PAŁUCKA