Stefan Grafik, powstaniec wielkopolski, żołnierz 69. Pułku Piechoty

We wrześniu przypadła 120. rocznica urodzin powstańca wielkopolskiego, który swoje losy związał bohaterskimi czynami z Wielkopolską i służbą Ojczyźnie. Choć pochodził spod Rawicza losy skierowały go do Gniezna, gdzie służył w 69. Pułku Piechoty i temu miastu poświęcił swoje życie.
W rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości i bohaterskiego zrywu niepodległościowego Wielkopolan, warto wspomnieć żołnierza, który w swojej służbie wsławił się bohaterskimi czynami. Stefan Grafik urodził się 6 września 1898 roku w Dubinie, w powiecie rawickim, jako poddany cesarza pruskiego. W roku 1916 jako osiemnastoletni chłopak zostaje wcielony do armii niemieckiej i pchnięty do walki w mundurze mu obcym. Po zakończeniu I wojny światowej wraca w rodzinne strony, ale nie pozostaje obojętny na przygotowujący się zryw patriotyczny. Front walk powstańczych rzuca go pod Rawicz, Słupię Kapitulną, Zieloną Wieś, Miejską Górkę i Sarnowę. Szczególnie odznacza się na tym odcinku w walce na zachodnim krańcu Słupi. W walce tej wraz z towarzyszami broni odpierał atak niemiecki spod Szymanowa. Silny ogień nieprzyjaciela spowodował rozproszenie powstańców, którzy zmuszeni byli do schowania się. Na posterunku pozostała jednak garstka żołnierzy, w tym Stefan Grafik, który przez kilka godzin swoim lekkim karabinem maszynowym nie dał Niemcom podejść do zachodniego krańca Słupi. Zmuszony do wycofania się batalion strzelców hanowerskich dostał silny ogień karabinu Grafika, co skrzętnie odnotowano w niemieckich raportach. W styczniu 1919 roku jako ochotnik przyjęty zostaje do II Kompanii Baonu Jutrosińskiego. Jeszcze w marcu dostaje przydział do Kompanii Kulomiotów 69. Pułku Piechoty, gdzie kończy kurs podoficerski i uzyskuje stopień kaprala, a następnie plutonowego. Bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej na froncie litewsko-białoruskim w bitwach pod Połockiem, Budsławiem, następnie Modlinem i w odsieczy Warszawy. Po powrocie z frontu i kolejnych szkoleniach przyjeżdża do Gniezna, gdzie szybko awansuje na szefa 3. Kompanii karabinów maszynowych w 69. Pułku Piechoty. W kampanii wrześniowej wraz z pułkiem walczy pod Koninem, Kołem, Łęczycą, nad Bzurą i w Puszczy Kampinowskiej; 22 września zostaje pojmany do niewoli niemieckiej i wywieziony do Stalagu. Wraca z niego w grudniu 1939 roku i udaje się do Gniezna. Nie cieszy się tutaj jednak długo wolnością. Zaczynają się represje wobec powstańców wielkopolskich, szczególnie tych odnotowanych w niemieckich raportach, a nazwisko Grafika figuruje w niech z pamiętnej potyczki pod Słupią. Trafia do Dachau, a następnie Mauthausen-Gusen, gdzie zostaje 5 maja 1945 r. wyzwolony przez Amerykanów. Po raz kolejny wraca do Gniezna i do emerytury pracuje w spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. W 1946 roku wstąpił do reaktywowanego na krótko Związku Powstania Wielkopolskiego. Po trzech latach władze państwowe zaczęły prześladować jego członków i siłą organizację wcieliły do ZBOWiD, z czym S. Grafik nie mógł się nigdy pogodzić. Zmarł 12 listopada 1982 roku w Gnieźnie. Pochowany jest na cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Witkowskiej. Odznaczony: Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym, Odznaką Grunwaldzką, Medalem Zwycięstwa i Wolności, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Pamiątkowym Medalem Miasta Gniezna.
Opracował Aleksander Karwowski na podst. noty biograficznej Andrzeja Grafika