Stulecie Służb Sanitarnych w Polsce obchodzone także w Gnieźnie

Sto lat temu (19 lipca 1919 roku) Sejm niepodległej Rzeczpospolitej Polskiej uchwalił Zasadniczą ustawę sanitarną. Dokument ten był najważniejszą podstawą prawną do organizowania się całej służby zdrowia w Polsce, przede wszystkim dla przeprowadzenia solidnych zmian w dziedzinie ochrony zdrowia publicznego. Było to możliwe dzięki zaangażowaniu ludzi nauki oraz poparciu społeczeństwa, które oczekiwało pomocy w walce z chorobami zakaźnymi. Uroczystość z okazji 100-lecia Służb Sanitarnych w Polsce zaplanowano w Gnieźnie 27 września.
Zasadnicza ustawa sanitarna w ogólnym zakresie określiła zadania, prawa i obowiązki rządu i samorządu. Zobowiązała samorządy terytorialne do organizowania szpitali, przychodni, ambulatoriów, a także przygotowania personelu medycznego. Ustawa zapewniła bezpośredni nadzór sanitarny państwa nad zdrowiem publicznym. Dla tego rodzaju organu państwowego pierwszy raz użyto pojęcia „Inspekcja Sanitarna”, której działalność obejmowała wszystkie jednostki terytorialne kraju. Na podstawie dekretu z 14 sierpnia 1954 roku powołano Państwową Inspekcję Sanitarną, a jako jej zadania dekret określił: wykonywanie zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego, zapobieganie powstawaniu chorób zakaźnych i zawodowych oraz popularyzowanie zasad higieny oraz sposobów zapobiegania chorobom. W 1975 roku nastąpiła zmiana struktury administracyjnej kraju, polegająca na utworzeniu 49 województw i likwidacji powiatów. Powołano 49 wojewódzkich inspektorów sanitarnych, a w miejsce powiatowych inspektorów sanitarnych powołano inspektorów terenowych; w 1985 roku weszła w życie Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która po nowelizacjach jest nadal obowiązującym aktem prawnym; ostatnia zmiana systemowa to włączenie 1 stycznia 2010 roku struktur Państwowej Inspekcji Sanitarnej do administracji zespolonej na szczeblu województwa i powiatu.
PSSE w Gnieźnie rozpoczęła działalność w 1953 roku. Obecnie pracuje tu 50 osób wykonujących szereg zadań, poczynając od związanych z żywnością i wodą, poprzez profilaktykę chorób, bezpieczeństwo w szkole pracy, podmiotach leczniczych, obiektach użyteczności publicznej i podczas wypoczynku. Szeroki zakres badań wykonywany przez funkcjonujące w strukturze stacji akredytowane Laboratorium Bakteriologiczne umożliwia szybką diagnostykę bakteriologiczną, mikologiczną i wirusologiczną. W powiecie gnieźnieńskim pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej znajduje się ponad 3000 obiektów – między innymi zakłady pracy, szpitale, obiekty żywnościowo-żywieniowe, szkoły i przedszkola.
Jak stwierdza Anna Stejakowska, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gnieźnie, aktualne wyzwania dla PIS to między innymi: promowanie obowiązkowych szczepień ochronnych, profilaktyka i działania edukacyjne, przeciwdziałanie i sprawowanie nadzoru w zakresie ograniczenia zagrożeń zdrowia publicznego stwarzanego przez nowe substancje psychoaktywne i środki zastępcze obecne w produktach zwanych potocznie dopalaczami oraz zapobieganie rozprzestrzenianiu się zakażeń i chorób zakaźnych. Obecnie w siedzibie PSSE wyremontowano pomieszczenia na trzecim piętrze, które zostały przekształcone w dodatkowe pomieszczenia biurowe, pomieszczenie socjalne dla pracowników oraz oddano do użytku salę konferencyjną, w której będą mogły odbywać się szkolenia, spotkania, warsztaty prowadzone między innymi przez pracowników PSSE w Gnieźnie, ponieważ jednym z zadań PIS jest prowadzenie działalności oświatowo-zdrowotnej. JAROSŁAW WALERCZAK