„Te Dzieje Gniezna powstały z ducha wielkopolskiego”

Tymi słowami opisał proces tworzenia nowej monografii Gniezna prof. Józef Dobosz, który jako redaktor naukowy stał za przygotowaniem książki traktującej o historii Gniezna od zarania dziejów do roku 2000. „Dzieje Gniezna” to swoista pieczęć obchodów 1050-lecia chrztu Polski i prezent dla miasta i mieszkańców, za wkład w dziejową rolę w historii Polski.
Publikacja „Dzieje Gniezna Pierwszej Stolicy Polski” to monumentalne dzieło mające 820 stron i prawie 200 fotografii. Jest odpowiedzią na pewną pustkę wydawniczą dotyczącą kompleksowego opisania dziejów Gniezna, bo warto nadmienić, że poprzednia opasła monografia miasta została wydana w roku 1965 w innych okolicznościach politycznych i społecznych. Praca ta pod redakcją Jerzego Topolskiego była odpowiedzią na zapotrzebowanie związane z uroczystościami państwowymi z okazji obchodów „Tysiąclecia Państwa Polskiego” w roku 1966, których część odbywała się w Gnieźnie. Opasła księga miała być prezentem ówczesnej władzy państwowej nie tylko dla mieszkańców grodu Lecha. Po 51 latach płynącej historii dobrą okazją do przyjrzenia się dziejom miasta, trochę z innej perspektywy jest rok rocznicowy 1050-lecia przyjęcia chrztu przez władców Polan. Gniezno w ten jubileusz weszłoby ze starą monografią, która np. w sposób dość oczywisty opisuje ówczesną część historii dotyczącą okresu PRL. Dlatego nadszedł czas, by młodzież sięgająca do lektur o historii Gniezna mogła spojrzeć na lata 50. i 60. XX wieku z perspektywy dalszej. (…)