Shadow

Ukraińscy uczniowie w polskich szkołach

Z Robertem Gawłem, wielopolskim kuratorem oświaty, o przyjmowaniu dzieci uchodźców do polskich szkół rozmawia Zbigniew Kwiatkowski.
Mieliśmy dyskutować o tym, jaka jest przyszłość polskiej edukacji, o roli kuratora w systemie oświatowym, jednak trudno jest o tym mówić w sytuacji, kiedy do Polski przyjeżdżają setki tysięcy uchodźców z ogarniętej wojną Ukrainy. Niedługo będziemy mieli 2 miliony ludzi uciekających przed rosyjskimi bombami. W większości to kobiety i dzieci. Po zapewnieniu im schronienia i bezpiecznych warunków pobytu oczywiste jest to, że trzeba zorganizować im naukę i opiekę tak, aby dorośli mogli pracować. Fala przyjęć do polskich szkół dopiero rusza.
W jaki sposób można zapisać ukraińskie dziecko do przedszkola lub szkoły?
– Aby zapisać dziecko do przedszkola wystarczy wniosek rodziców. Do szkoły natomiast, musi być dokument lub oświadczenie rodzica o liczbie ukończonych klas. Dzieci są przyjmowane do oddziałów ogólnodostępnych lub przygotowawczych.
*- Jak duża liczba dzieci i młodzieży jest już w wielkopolskich szkołach i przedszkolach?*
– W przedszkolach jest już ponad trzysta dzieci, a miejsc przygotowanych jest ponad trzy tysiące. Zwiększonoliczbę dzieci w oddziałach przedszkolnych do 28, a w klasach I-III szkoły podstawowej do 29. Do szkół przyjęto 3500, a miejsc wolnych będzie 28 000. Pamiętać jednak należy, że większość z przybywających dzieci nie zna języka i dlatego są dla nich tworzone oddziały przygotowawcze. Tam mają się uczyć języka i zdobywać wiedzę potrzebną do wejścia w system edukacyjny. Nauka języka jest dla nich podstawową sprawą. Oczywiście, są takie dzieci ukraińskie, które dadzą sobie radę od razu w klasie z dziećmi polskimi. Dla większości jednak bardziej wskazane są oddziały przygotowawcze. To jest także bezpieczniejsze z psychologicznego punku widzenia.
*- Jakie działania systemowe podejmuje państwo polskie w celu umożliwienia nauki uchodźcom?*
– Przyjęto specustawę, która ma pomóc w organizacji sprawnego przyjmowania do szkół dzieci i młodzieży z Ukrainy. Z budżetu państwa będą przekazywane bardzo duże środki, które wspomogą samorządy w niesieniu pomocy. Będzie można organizować zajęcia poza budynkami szkół, tworzyć oddziały przygotowawcze międzyszkolne, a nawet międzygminne. Przepisy wykonawcze do ustawy umożliwią przydzielanie nauczycielom polskim godzin ponadwymiarowych wwymiarze większym niż ½ tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. Będą ułatwienia w zatrudnianiu na stanowisku pomocy nauczyciela obywateli Ukrainy, którzy znają język polski w mowie i w piśmie w stopniu umożliwiającym pomoc uczniowi, który po polsku jeszcze nie mówi. Poza tym będzie można zatrudniać także nauczycieli ukraińskich. Oczywiście, ich kwalifikacje muszą zostać uznane przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej.
*- A jaka będzie rola samorządów?*
– Samorządy zgodnie z polskim prawem organizują pracę szkół, więc ich rola jest ogromna. Przede wszystkim muszą przygotować bazę lokalową i przyjąć jakąś perspektywę jej zabezpieczenia, bo nie wiemy jaka liczba uchodźców jeszcze do Polski przybędzie. Dlatego ewentualne likwidowanie szkół, które niektóre samorządy w Wielkopolsce planowały, muszą tym bardziej być zaniechane. Oprócz zwiększonych subwencji ze strony państwa, muszą być dodatkowe środki na dowóz dzieci.
*- Jakie działania podjęło Wielkopolskie Kuratorium Oświaty w związku z tym kryzysem?*
– Już pod koniec lutego udostępniliśmy formularz dla wolontariuszy posługujących się językiem angielskim, rosyjskim bądź ukraińskim. Zgłosiło się już ponad 900 nauczycieli. Poza tym swoją gotowość do pracy w godzinach ponadwymiarowych zadeklarowało 1400 nauczycieli posługujących się rosyjskim, ukraińskim bądź rusińskim. Za te deklaracje, szczególnie wolontariuszom, należą się wyjątkowo serdeczne podziękowania. Współpracujemy także z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza, który także tworzy wolontariat. Prosimy dyrektorów placówek i samorządy o skorzystanie z tej pomocy. Działa u nas zespół ds. cudzoziemców, który udziela na bieżąco informacji. Na naszej stronie internetowej (wystarczy wpisać kuratorium Poznań) jest zakładka „Pomoc dla Ukrainy”, gdzie są wszystkie informacje w jednym miejscu, także w języku ukraińskim.
*- Jeśli więc ktoś z nas przyjął uchodźców, bądź ma z nimi kontakt, to co podpowiedzieć, gdzie ma szukać informacji o przedszkolu, czy szkole?*
– W lokalnym samorządzie, w najbliższej szkole, no i oczywiście przez stronę internetową Wielkopolskiego Kuratorium Oświaty.
*- Co możemy powiedzieć tym wszystkim, którzy są zaniepokojeni tym, co będzie się działo w szkołach?*
– Państwo polskie stara się organizować tę pomoc. Mam tylko nadzieję, że środki zewnętrzne i te z UE, i spoza niej dotrą do nas, bo skala migracji jest niespotykana jak na taki krótki czas. To co pokazali Polacy w ostatnich tygodniach jest niesamowite. To, że doceniają to Ukraińcy, jest zrozumiałe. Dobrze byłoby, aby na świecie też to doceniono, mimo fałszywego obrazu Polaków i polskiego państwa, jaki malowano jeszcze nie tak dawno podczas rosyjsko-białoruskiej próby sił przeciwko Polsce na granicy z Białorusią. Pamiętajmy też o tym, że pozytywne emocje osłabną i zacznie się proza dnia codziennego. Dlatego w pierwszym rzędzie musimy zadbać o warunki do nauki dla polskich dzieci. Dla uchodźców tworzymy system równoległy, pod każdym względem korzystny dla wszystkich.
*Zapraszamy na spotkanie z Robertem Gawłem, które odbędzie się 23.03.2022 r. o godzinie 19 w Centrum Kultury „Scena to dziwna”, ul. Roosevelta 42.*
**
**